5 september 2025
Het hoort hier…
Matteo Marangoni was een van de eerste kunstenaars die begon aan het onderzoek voor zijn geluidskunstwerk bij het Gemaal Grote Beek net buiten Bronkhorst. Het gemaal moet het land achter de dijk beschermen tegen hoog water in de IJssel, maar reguleert ook de grondwaterstand van het boerenland aan de andere kant van de dijk. “Ik startte in oktober/november afgelopen jaar.” Matteo is blij met de locatie én met het gemaal. “Het is een werkende machine die invloed heeft op het landschap, als een robot die reageert op de omgeving. Maar tegelijkertijd geeft het ook die omgeving vorm.” Hij reisde regelmatig vanuit Den Haag waar hij woont, met fiets en trein naar Bronkhorst. “Het was een lange reis, van drie uur heen en drie uur terug.”
“Het werken met de IJsselbiënnale als organisatie was bijzonder voor mij. De organisatie maakte het mogelijk om dit werk te maken. Als je dit als kunstenaar zelf moet realiseren, ook in overleg met het waterschap, zou me dat misschien niet gelukt zijn. Het is complex. Ik ben heel dankbaar dat Robert Groen van het Waterschap Rijn en IJssel, als engineer – verantwoordelijk voor 70 van dit soort gemalen – de tijd nam om met mij te werken. Heel bijzonder!”
Wanneer ben je begonnen als kunstenaar?
“Eigenlijk is iedereen een kunstenaar als kind. Je kunt me beter vragen wanneer ben je gestopt met ‘spelen’.” Matteo lacht. Hij groeide op in Italië met veel kunstenaars in zijn familie. Zijn vader is Italiaans en zijn moeder Amerikaans. “Ik was als kind dus al creatief. Eerst wilde ik schrijver worden en daarna musicus. Op mijn 27e ben ik naar Den Haag verhuisd om de Masteropleiding ArtScience te volgen.” Dit is een uniek interdisciplinair kunstprogramma van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag (KABK) en het Koninklijk Conservatorium (KC). “Van musicus werd ik Soundartist waarbij de technologie voor mij steeds belangrijker werd.” Maar nog steeds vindt Matteo het visuele aspect van belang, zoals je ook ziet bij The Living Pump Station.
Je trekt veel samen op met andere kunstenaars en mensen die met dit vak bezig zijn, waarom?
“Het begon al tijdens mijn studie dat ik ontdekte dat ik omgeven werd door mensen die begrepen waar ik mee bezig was. Het was een heel nieuw vakgebied. Het is voor kunstenaars in het algemeen niet gemakkelijk om met anderen samen te werken. Voor de gevestigde kunstdiscipline is er vaak een infrastructuur waarbinnen samenwerking vanzelfsprekend is. Bij ArtScience zijn er minder mogelijkheden om als professional te werken dus het is mooi om gelijkgestemden te vinden en om je heen te hebben”.
Matteo is medeoprichter van iii (Instrument Inventors Initiative) en tien jaar actief geweest in de organisatie. iii is een door kunstenaars gerund communityplatform dat nieuwe interdisciplinaire praktijken ondersteunt die performance, technologie en de menselijke zintuigen met elkaar verbinden. “Het is ook een culturele broedplaats die onderzoek en creatie ondersteunt. Daarnaast verbindt iii makers met een breed publiek via een breed (inter)nationaal partnernetwerk.”
De kunstenaar zelf geeft al jaren performances en bouwt installaties die gaan over ruimtelijke ervaringen, fysieke processen, sensorische verschijnselen en machines op een manier die zowel muzikaal als theatraal is. Matteo: “Internationaal werken is voor mij heel belangrijk: Culture has to travel in the world! Dat is mijn doel. De uitdaging zit in verbindingen leggen met de rest van de wereld. We werken met kunstopleidingen in Den Haag en in dit gebouw.” (Dit gebouw is het gebouw waarin zijn studio gevestigd is).
Je werd gevraagd voor de IJsselbiënnale en kwam naar Bronkhorst. Hoe was de kennismaking?
“Ik hoorde de motoren in het gemaal. Met dit elektrisch geluid, daar startte ik mee. Deze machine is een levende machine. Het neemt het landschap waar en werkt automatisch, als een robot. Ik legde verbinding tussen natuur, architectuur (het gemaal) en technologie.
Wat voegde je toe, visueel?
“De installatie is simpel. In essentie twee speakers. Maar voor mij was t belangrijk dat de installatie de aandacht trok. Mijn doel was om de aandacht te vestigen op het geheel niet op de boxen, niet op het geluid, maar het geheel inclusief het landschap. Het kunstwerk brengt alles bij elkaar. Alles moest passen. Ik liet het eruit zien of het altijd al hier geweest was. Het hoort hier. Als een uitnodiging om te observeren en beleven!”
Wat waren voor jou de uitdagingen?
“Eigenlijk vooral het maken van een omgevingsvriendelijk geluidskunstwerk. Onderhoudsvrij en vandalisme-bestendig. Ik moest een elektrische box buiten bouwen met een slot, hierin zat de pc. Ik maakte een airco erin om de temperatuur niet te hoog te laten oplopen. Het was een goede ervaring. Ik heb alles kunnen realiseren zoals gepland”.
Hoe verliep het ontwerp- en bouwproces?
“Als kunstenaar moet je een perfectionist zijn. Je hebt eigenlijk altijd onbeperkt (oneindig) de tijd nodig. In het maakproces krijg je altijd weer nieuwe ideeën. Maar op een gegeven moment moet je het werk beëindigen. Ik heb echt een deadline nodig. Ik maak het liefst werken die getoond/gepresenteerd moeten worden. Dan komt het af. Anders gaat het eeuwig door.”